Geçenler de Trabzon Devlet Tiyatrosu’nun sahnelediği "Düğün ya da Davul" adlı oyunun repliklerinde, Başbakan Erdoğan’ın sözlerine yer verilmesi gerekçesiyle, 4 tiyatrocuya ihtar cezası verildi. Geçen Ocak ayında Trabzon’a giden Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Lemi Bilgin, konuyla ilgili incelemede bulunmuş ve soruşturma açmıştı. Soruşturma nihayet sonuçlandı. Trabzon Devlet Tiyatrosu Müdürü Murat Gökçer, oyunun yönetmeni Volkan Özgömeç ile oyuncular Halil Ayan ve Erşan Utku Ölmez’e ihtar cezası verildi. Oyundaki ‘Ananı da al git’, ‘Burası yan gelip yatma yeri değildir‘ replikleri metinden çıkarılırken, ‘Başbakan kimden korkar?’, ‘Başbakan ABD’den korkar’ repliği de sadece, ‘Başbakanlar kimden korkar?’ haline dönüştürüldü.
Tiyatronun müdürü, oyunun yönetmeni ve iki oyuncuya ihtar cezası verilmesine neden olan oyun Trabzon’da 40′a yakın temsil vermiş, daha önce de Diyarbakır ve Erzurum’da da oynanmış bir oyundu.. Söz konusu oyunun "köy seyirlik" oyun geleneğinden geldiğini ve köy seyirlik oyunların da tıpkı orta oyunlarında olduğu gibi, günlük sosyal siyasal gibi birçok konuda eleştirel anlamda doğaçlamaların, anında yaratmaların kullanıldığını bilmeyecek bilgi birikiminden ve kültürden uzak olan bir bakış açısının bu gün hala yaşıyor olması düşünülmesi gereken bir durumdur.
Oyuna sonradan ilave edilen repliklerin siyasi çevreleri rahatsız etmiş olmalarını konu alan bu soruşturma sonucunda, oyuncular ve sanatçılar cezalandırılmışlardır. Rejisör ve oyuncuların böyle bir yöntemle cezalandırılmaları haksızdır ve halen temsilleri devam etmekte olan oyunun üzerinde yapılan değişikliklerin bir anlamda "sansür" olduğu ortadadır. Hepsi bir yana oyunda kullanılan repliklere bakıldığında özellikle “Başbakan kimden korkarın Başbakanlar kimden korkar diye çevrilmesi oyun teksi üstünde değişiklik yapılması sansürün açık delili değilse nedir ? Bu değişiklikten dolayı oyun yazarı Haşmet Zeybeğe bu durum nasıl açıklanmıştır.?
Dünya tarihinin hiçbir evresinde sanat politikadan uzak değildir ."Sanat yapmak, muhalefet etmektir. "Oyunun bugün bu şekilde gündeme gelmesi, devlet tiyatroları üzerinde baskı kurmaya çalışan kendi dibine bile ışık veremeyen patlak ampul iktidarının ve cemaatlerinin tahriklerinden başka bir şey olmadığı alenen ortadadır.
Devlet Tiyatrosu sanatçılarının devletten maaş aldıkları için istedikleri gibi konuşamayacağına dair söylenenlere ise tek bir soru sormak gerekiyor .Pekii, Başbakan nereden maaş alıyor? Başka bir devletten mi? !!Asıl komik olan ve düşünülmesi gereken “Ananı alda git” diyenlerin bunu kendileri söylediklerinde serbest ama sahnede söylendiğin de yasaklayanların bilmesi gereken şudur ki; Tiyatro oyununda yasaklanacak sözler bu ülkenin başbakanının ağzından çıkmasın ne dersiniz?:)
Tüm bunların ışığında oyunda kullanılan repliklerin bu gün hala geçerliliğini koruyor olmasının Haşmet Zeybeğin ne kadar iyi bir oyun yazdığının kanıtı olması gerekirken bunu ampul iktidarının sahiplenecek olması beni asıl korkutan durumdur. 2005-2006 sezonunda bu oyunu amatör oyuncularla oynayan ve yöneten birisi olarak “Başbakan kimden korkar?” repliğinin özellikle değil oyunun kendi bütünselliği içinde olduğunu oyunu izleyenler ve okuyanlar için de bilmeyen yoktur. Yani yıllar önce yazılan bir oyunda “….. Muhtar Kaymakamdan, Kaymakam Validen? Vali Bakandan, Başbakan Amerika’dan korkar” diye devam eden bölümle ilgili bizzat bizlerde seyirciye göre bir çeşit tuluat gösterisin de bulunmuştuk. Cezaevinde oynadığımız oyun sırasın da oyunu izlemeye gelen mahkumların ertesi günkü oyuna da gelenlerinden bir tanesi seyirciye sorduğumuz bu soruya “Başbakan kimden korkar? Sorusuna parmak kaldırıp cevabı bildiği için Amerika’dan korkar diyerek cevap vermesi salonda bulunan diğer mahkum arkadaşlarının onu alkışlamasına neden olmuştu. Bunun üzerine bende ;”Peki Amerika kimden korkar uyanık?” diye sormuştum. Cevap alamayınca tabii ki Iraktan korkar demiştim. Böylesi bir durumda sanırım o tarihlerde Amerikanın Irağı işgal etmesi sonucu içeriden bir alkış tufanı kopmuştu. Demek ki bende o tarihlerde suç işlemişim.. Aynı zamanda cevap veren mahkûm arkadaşta işlemiş oluyor bu mantıkla hadi o içeride cezasını çekiyor da bizler hala serbest dolaşıyoruz:)
Parti kapatmak demokratik değildir diye demokrasiyi işine geldiği gibi evirip çeviren bu ampul iktidarına; tiyatroda siyasi eleştiri demokrasinin gereği olmuyor mu ,diye sormak gerekmiyor mu ? İşte bir zamanlar şiir okudu diye cezaevine girince demokrasi havarisi kesilen ampul iktidarının bu günkü demokrasi anlayışı buraya kadar gelmiş ve sönmüştür.
Sonuç itibariyle anlaşılan o dur ki ; AMPUL SANATA VE SANATÇIYA DA KARŞIDIR…
BANA KALIRSA , REPLİKLERİ DÜZENLEYENLER YENİ BİÇİMİ ŞÖYLE YAPMALIDIRLAR ;
"AMPUL KİMDEN KORKAR.. AMPUL SANATTAN KORKAR..
AMPUL KİMDEN KORKMAZ.. ALLAHTAN..
AMPULL KİMDEN UTANMAZ KULDAN…"
21/03/2008 Ersin Özdemir Giresun
Merhaba Ersincim,yazına bayıldım,ampül iktidarına karşı olan her eyleminde yanındayım canım benim,umarım bi gün o ampul oy verenlerin elinde patlar:)
Mart 22nd, 2008 at 03:30Evet; o yıl ki o Amatör gönüllerin arasında ben de vardım… Ne tesadüftür sanırım bir oyunda da “Başbakan kimden korkar?” repliği bana düşmüştü.. O an belki sözlerimin ciddiyetini bilemeyerek biraz alaylı bir tavırla söylemiştim bu repliği… Şimdi düşünüyorum da bugün oynasam aynı oyunu, o repliği alabilmek için “savaşabilirdim!!”… Çok daha ciddi Çok daha Yüksek Sesle ve Çok daha Koyucu bir tavırla bağırırdım o ampul suratlı beyinlere….. “Kimden korkarsın sen? Kimden????…
Gerçeği hiçbiryere saklayamazsınızzzz…. Gelir sizi elbet bulur, yüzünüzü kızartırlar….
Edison Hata Yapmış (!) :) saygılar….
Mart 22nd, 2008 at 04:43Bir gece de 2000 $ zenginlik veren hükümetimizin son icraatları gel vatandaş gelllll Yasaklama baskı sansür son icraatları… Yasaklama sansür baskı tamam kabul… Siz yazın siz oynayın bizde izleyelim her zaman ki gibi dimi… Gerçi anamla konuştuk bu gitme kalma olayını ama hatun bir türlü ikna olmuyor…Aaa yasaklama demişken Reco Avustralya da ampule 2010 da yasaklıyormuş.. Bence şimdiden yeni bir simge arayın… Olsa olsa gaz lambası olur yenisi…Bak sen terbiyesizlere hemen Avustralya mallarına boykot edelim…Şerefsizlerin yaptıklarına da bak sen yaa olacak şey mi bu…Recocuğum bir şey daha Edison’u rüyamda gördüm artık ne dediysen ne yaptıysan adama senden şikayetçi ..Edison kan ağlıyor haberiniz olsun…Ben biliyorum ne yaptığını…Kasaplığınıza güvenerek halkın hayat damarlarıyla oynuyorsun…Arkadaş sizin başka işiniz yok mu?… Nereye kadar astığımız astık kestiğimiz kestik gidecek… Sinema afişlerini kaldırmalar oyunculara ceza vermeler replikleri değiştirmeler… Biz nerde yaşıyoruz diye soruyor insan kendine… Kapatma davası ortaya çıkınca nereye saldıracağınızı şaşırdınız… İlhan Selçuk’a uygulanan hareketler sessiz kalınacak durum değil… Savcı Ergenekon da haklı adalete karışılmaz kapatma davasını açan savcı ne yaptığını bilmeyen biri dimi…Reco bu kalp seni unutur mu yahuu…Derinlerden devlet arama RTE… Devlet burada…
Mart 23rd, 2008 at 06:40Edison Eminim Ampulun Bu Adamların Simgesi olacagını bilseydi kesinlikle bulmazdı ampulu :D
Mart 23rd, 2008 at 21:17